Het is "zoals vermeld", met een d. "Vermeld" is hier het voltooid deelwoord van het werkwoord vermelden, en een voltooid deelwoord eindigt bij dit werkwoord altijd op een d, nooit op dt. "Vermeldt" met dt bestaat wel, maar alleen als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd: hij vermeldt, zij vermeldt, u vermeldt. In de vaste uitdrukking "zoals vermeld" (een verkorte vorm van "zoals is vermeld" of "zoals eerder werd vermeld") staat er geen onderwerp bij en gaat het om iets dat al is gebeurd. Daarom is "zoals vermeldt" fout en "zoals vermeld" goed. Dat geldt ook voor varianten als "zoals eerder vermeld", "zoals hierboven vermeld" en "zoals in de bijlage vermeld".
Waarom twijfelen zoveel mensen tussen vermeld en vermeldt?
De twijfel komt doordat de stam van vermelden op een d eindigt. Bij werkwoorden als werken of maken hoor je het verschil tussen de ik-vorm (werk) en de hij-vorm (werkt) meteen. Bij vermelden klinken "vermeld" en "vermeldt" precies hetzelfde. Je oor helpt je dus niet, en dan moet je terugvallen op de regel. In de praktijk gaat het vooral mis in zakelijke teksten, omdat "zoals vermeld" daar zo vaak voorkomt en mensen op de automatische piloot een t toevoegen omdat het "officieel" oogt.
Een tweede oorzaak is dat de uitdrukking los in een zin staat, zonder dat je direct ziet wat het onderwerp is. Bij "hij vermeldt" zie je het onderwerp staan en kies je makkelijk voor dt. Bij "zoals vermeld" ontbreekt dat onderwerp en gaan mensen gokken. Wie de regel kent, hoeft nooit meer te gokken.
Welke regel zit hierachter?
De Nederlandse werkwoordspelling kent twee aparte systemen. Voor de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd geldt: stam plus t bij hij, zij, het en u. De stam van vermelden is vermeld, dus hij vermeldt. Voor het voltooid deelwoord geldt het ezelsbruggetje 't kofschip (of 't fokschaap): eindigt de stam op een van de medeklinkers uit dat woord, dan krijg je een t, anders een d. De stam vermeld eindigt op een d, die zit niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord is vermeld. Je zet geen extra d of t achter een stam die al op d eindigt, want dan zou je "vermeldd" of "vermeldt" krijgen en dat is geen voltooid deelwoord.
Wil je het controleren, vervang vermelden dan door een werkwoord waar je het verschil wel hoort, bijvoorbeeld noemen. "Zoals genoemd" klinkt logisch, "zoals noemt" niet. Dus: "zoals vermeld". Een handig overzicht van deze regels staat op de site van het Genootschap Onze Taal, en de officiële spelling kun je altijd nakijken in de Woordenlijst Nederlandse Taal.
Hoe gebruik je "zoals vermeld" in brieven en mails?
In zakelijke correspondentie is "zoals vermeld" een manier om te verwijzen naar iets dat eerder in de tekst, in een eerder bericht of in een bijlage staat. Een paar voorbeelden van correct gebruik:
- Zoals vermeld in mijn vorige mail, ontvangt u de factuur begin volgende maand.
- Zoals eerder vermeld, is de vergadering verplaatst naar donderdag.
- De voorwaarden gelden zoals vermeld in de bijlage.
- Zoals hierboven vermeld, kunt u uw gegevens online aanpassen.
Let op de komma: begint de zin met "zoals vermeld" plus een bepaling, dan volgt daarna meestal een komma en daarna de hoofdzin. Zo'n zin is overigens niet verplicht formeel. In een korte mail aan een collega kun je net zo goed schrijven: "Zoals gezegd, ik stuur het vanmiddag door." Dat is dezelfde constructie met een ander werkwoord.
Nog een tip voor wie veel zakelijke brieven schrijft: "zoals vermeld" werkt het best als je er direct bij zet waar het vermeld is. "Zoals vermeld" zonder verwijzing laat de lezer zoeken. "Zoals vermeld in de offerte van vorige week" is meteen duidelijk. Praktische richtlijnen voor heldere zakelijke taal vind je ook bij Taaladvies.net, de taaladviesdienst van de Taalunie.
Wanneer is "vermeldt" wel goed?
"Vermeldt" is correct zodra er een onderwerp in de derde persoon enkelvoud bij staat en de zin in de tegenwoordige tijd staat. Bijvoorbeeld: "De website vermeldt de openingstijden." Of: "Zoals de gemeente vermeldt in haar nieuwsbrief, start het werk aan de weg volgende week." In die laatste zin staat wel "zoals", maar meteen gevolgd door een onderwerp (de gemeente), en dan hoort er gewoon een persoonsvorm met dt te staan. Het is dus niet zo dat "zoals" altijd om "vermeld" vraagt. Het hangt af van wat erna komt: een onderwerp met een werkwoord in de tegenwoordige tijd (vermeldt), of een losse verwijzing naar iets dat al vermeld is (vermeld).
Ook bij u is het dt: "U vermeldt in uw brief dat u verhuisd bent." En bij de gebiedende wijs is het juist zonder t: "Vermeld uw klantnummer in het onderwerp van de mail." Dat laatste verwart mensen soms, omdat ze de gebiedende wijs aanzien voor een vorm met u erin. De gebiedende wijs is altijd alleen de stam.
Welke fouten komen het vaakst voor?
De fout die je het meest tegenkomt is "zoals vermeldt" in een slotzin van een brief of e-mail: "Zoals vermeldt ontvangt u binnenkort bericht." Daar hoort "vermeld" te staan. De omgekeerde fout komt ook voor, al is die zeldzamer: "Hij vermeld zijn naam niet", waar "vermeldt" moet staan. En dan is er nog de verleden tijd: "hij vermeldde" krijgt twee d's, omdat de stam op d eindigt en de verleden tijd van een werkwoord buiten 't kofschip de uitgang -de krijgt. "Hij vermelde" met één d is fout.
- Fout: zoals vermeldt. Goed: zoals vermeld.
- Fout: hij vermeld. Goed: hij vermeldt.
- Fout: hij vermelde. Goed: hij vermeldde.
- Goed: vermeld uw klantnummer (gebiedende wijs).
Twijfel je bij een ander werkwoord dat op d eindigt, zoals melden, antwoorden of vinden, dan werkt dezelfde logica: hij meldt, hij antwoordt, hij vindt, maar gemeld, geantwoord, gevonden. Het Twents mag dan zijn eigen klanken hebben, bij geschreven Nederlands uit Enschede gelden gewoon de landelijke regels. Een snelle check in het woordenboek van Van Dale geeft bij ieder werkwoord de vervoegingen, en op Wikipedia staat een uitgebreide uitleg van de Nederlandse werkwoordspelling.
Hoe onthoud je het voortaan?
Het simpelste ezelsbruggetje is vervangen door lopen. Past "zoals gelopen"? Dan is het een voltooid deelwoord en schrijf je "zoals vermeld". Past "hij loopt"? Dan is het een persoonsvorm en schrijf je "hij vermeldt". Een tweede houvast: staat er direct een onderwerp bij in de tegenwoordige tijd, dan dt. Staat er geen onderwerp en verwijs je naar iets dat al gebeurd is, dan d. Wie dit twee keer bewust toepast, schrijft daarna automatisch goed. En mocht het toch misgaan in een mail, dan is het geen ramp, maar in een sollicitatiebrief of offerte valt het wel op. Juist omdat "zoals vermeld" zo vaak voorkomt, loont het om het één keer goed in je hoofd te zetten.